353.000 ψυχές ζητούν δικαίωση…
Δεν είναι αριθμός. Είναι ο ήχος από βήματα ξεριζωμένων ανθρώπων πάνω σε δρόμους σιωπής. Είναι μάνες που κράτησαν παιδιά στην αγκαλιά ώσπου να παγώσει η ανάσα τους. Είναι χωριά που κάηκαν, εκκλησίες που βεβηλώθηκαν, σχολεία που σώπασαν. Είναι η μνήμη ενός λαού που περπάτησε μέσα στη φωτιά χωρίς να παραδώσει την ψυχή του. Η Γενοκτονία των Ποντίων δεν ανήκει μόνο στην ιστορία των Ελλήνων. Ανήκει στην παγκόσμια ιστορία της ανθρώπινης τραγωδίας. Γιατί όταν ένας λαός αφανίζεται και ο κόσμος σιωπά, η σιωπή γίνεται συνενοχή. Κι όμως… Μέσα από τις στάχτες γεννήθηκαν τραγούδια. Μέσα από τον πόνο σώθηκε η γλώσσα, η λύρα, η πίστη, η μνήμη. Οι Πόντιοι δεν ζήτησαν εκδίκηση. Ζήτησαν δικαίωση. Ζήτησαν να μην ξεχαστούν οι νεκροί τους. Σήμερα δεν θρηνούμε μόνο. Στεκόμαστε όρθιοι απέναντι στη λήθη. Γιατί οι λαοί που θυμούνται, δεν πεθαίνουν ποτέ. 19 Μαΐου Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων.
353.000 ψυχές ζητούν ακόμη δικαίωση…
Υπάρχουν νύχτες που η ιστορία δεν κοιμάται. Στέκεται σιωπηλή πάνω από τις στάχτες των χαμένων πατρίδων και περιμένει να ακουστεί η αλήθεια. Ο Πόντος δεν ήταν μόνο τόπος. Ήταν μνήμη, πολιτισμός, πίστη, τραγούδι. Ήταν άνθρωποι που έμαθαν να ζουν με αξιοπρέπεια δίπλα στη θάλασσα του Εύξεινου Πόντου, κουβαλώντας αιώνες ελληνικής παρουσίας. Και ύστερα ήρθε η θηριωδία. Χωριά παραδόθηκαν στη φωτιά. Οικογένειες ξεριζώθηκαν. Άνθρωποι οδηγήθηκαν σε πορείες θανάτου χωρίς επιστροφή. Παιδιά χάθηκαν μέσα στον φόβο. Μανάδες έσφιγγαν στην αγκαλιά τους ό,τι απέμενε από έναν κόσμο που κατέρρεε.
353.000 ψυχές έμειναν άταφες στη μνήμη της ανθρωπότητας. Όχι ως αριθμός. Αλλά ως πρόσωπα. Ως ζωές που δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν το όνειρό τους. Κι όμως… Μέσα από τον πόνο γεννήθηκε η αντοχή. Οι πρόσφυγες έφεραν μαζί τους χώμα από τον Πόντο, εικόνες αγίων, λίγες λέξεις στη διάλεκτο και μια ψυχή που δεν λύγισε ποτέ. Έχτισαν ξανά ζωή πάνω στα ερείπια της απώλειας.
Η Γενοκτονία των Ποντίων δεν ζητά οίκτο. Ζητά ιστορική δικαιοσύνη. Ζητά μνήμη. Γιατί η λήθη είναι η δεύτερη εξόντωση ενός λαού. Σήμερα υποκλινόμαστε μπροστά στους νεκρούς που δεν δικαιώθηκαν ακόμη. Και δίνουμε μια υπόσχεση: Να μη σβήσει ποτέ η αλήθεια τους από τον χρόνο.
19 Μαΐου Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων
353.000 ψυχές για 107 χρόνια ζητούν δικαίωση…
Κάποτε ο Πόντος έσφυζε από ζωή. Οι αυλές μοσχοβολούσαν βασιλικό, οι καμπάνες αντηχούσαν στις πλαγιές, τα παιδιά μάθαιναν ελληνικά γράμματα κάτω από τον ήλιο της Ανατολής. Και ύστερα ήρθε το σκοτάδι. Διωγμοί. Πορείες θανάτου. Πείνα. Βία. Ξεριζωμός.
353.000 ψυχές χάθηκαν όχι από τη μοίρα, αλλά από το μίσος και τη βαρβαρότητα. Άνθρωποι αθώοι, που το μόνο τους «έγκλημα» ήταν η καταγωγή, η πίστη και η μνήμη τους. Οι μανάδες έκρυβαν τα παιδιά στην αγκαλιά τους για να τα σώσουν από τον τρόμο. Οι γέροντες άφηναν την τελευταία τους πνοή στους δρόμους της εξορίας. Νέοι άνθρωποι χάθηκαν πριν προλάβουν να ζήσουν. Και μαζί τους χάθηκαν σπίτια, εκκλησίες, σχολεία, ολόκληρες πατρίδες. Όμως ο Πόντος δεν πέθανε.
Έζησε μέσα στα τραγούδια της λύρας. Στις προσευχές των προσφύγων. Στα δάκρυα των γιαγιάδων που μιλούσαν για τις «αλησμόνητες πατρίδες». Στη δύναμη ενός λαού που αρνήθηκε να ξεχάσει. Η μνήμη δεν είναι εκδίκηση. Είναι χρέος. Χρέος απέναντι στους νεκρούς. Χρέος απέναντι στην αλήθεια. Χρέος απέναντι στην ιστορία. Σήμερα, 19 Μαΐου, δεν ζητούμε μίσος. Ζητούμε αναγνώριση. Δικαιοσύνη.
Σεβασμό στη μνήμη των 353.000 αθώων ψυχών που ακόμη περιμένουν δικαίωση.
Γιατί οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους, είναι καταδικασμένοι να τη ζήσουν ξανά.
Αιωνία η μνήμη τους.
Κωνσταντίνα Φαρμάκη Ιστορικός – Κριτικός Τέχνης
Σχολιάστε